مفهوم لعن و نفرین در برخی از ادعیه اسلامی

     لعن و نفرین در حق ظالمین و ستمگران، روشی است که نه تنها در اسلام، بلکه در اکثر ادیان الهی برای پیشگیری از گسترش ظلم و ستم مورد استفاده و تأیید قرار گرفته است.

     چنان که از آیات قرآن کریم از جمله؛ آیه ۲۵ سوره احزاب و آیه ۸۷ سوره آل عمران استباط می‌شود، لعن به معنی راندن است، یعنی طلب دوری از رحمت ذات حق تعالی و قرار گرفتن در معرض عذاب الهی برای افرادی که در برابر حق قرار گرفته یا مرتکب ظلم و ستم در حق دیگران شده‌اند.

     اما فلسفه و علت لعن و نفرین در ادیان الهی مانند اسلام چیست؟ در پاسخ اجمالی می‌توان گفت؛ فلسفه لعن و نفرین این است که اعلام شود در همه ادیان الهی، از نگاه خداوند سبحان، ظلم و ستم کار مذموم و ناپسندی است که تا ابد مورد نکوهش و سرزنش جامعه قرار دارد و کار خوب عمل ارزشمندی است که تا ابد مورد تکریم و تأیید جامعه خواهد بود.

     بنابراین؛ لعن و نفرین ظالمین در ادعیه اسلامی و سایر ادیان الهی، فحش و ناسزا نیست، بلکه راهبردی است که در برابر ترویج ظلم و ستم و نیز جنایت و گناه نقش بازدارنده را برعهده دارد و می‌خواهد، تا به این وسیله، جامعه را از گرایش به مسیر انحراف نجات دهد.

     خداوند متعال خود در قرآن کریم نه تنها کفار، منافقین و حتی دروغ‌گویان [کاذبین] را لعن کرده است، بلکه به لعن کردن توسط انبیای الهی نیز تصریح نموده است، به ویژه لعن کفار بنی‌اسرائیل در آنجا که می‌فرماید: «لُعِنَ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْ بَنی‏ إِسْرائیلَ عَلى‏ لِسانِ داوُدَ وَ عیسَى ابْنِ مَرْیَمَ ذلِکَ بِما عَصَوْا وَ کانُوا یَعْتَدُونَ» از بنى اسرائیل آنان که کافر شدند از سوی داود و عیسى‌ابن مریم لعنت و نفرین شدند. و این براى همان عصیانى بود که ورزیدند و اصولا مردمى تجاوز پیشه بودند. (المائده، ۷۸)

     خداوند حتی راجع به کسانی مانند؛ آل سعود جنایتکار که پس از ایمان (هر چند ظاهری) کافر می‌شوند و سایر انسان‌های مشابه این‌گونه افراد نیز اشاره می‌نماید و این لعنت را جزای آنها می‌داند. آنجا که می‌فرماید: «إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ کُفَّارٌ أُولئِکَ عَلَیْهِمْ لَعْنَهُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَهِ وَ النَّاسِ أَجْمَعینَ» همانا کسانى که کافر شده و در حال کفر مردند لعنت خدا و ملائکه و همه مردم شامل حال ایشان است‏. (البقره، ۱۶۱)

     البته باید توجه شود که از نظر آیات قرآن، لعن بدکاران فقط به مسلمین یا شیعیان اختصاص ندارد، بلکه می‌فرماید؛ جمیع انسان‌ها، ظالمین و جنایتکاران را لعنت می‌کنند، همان‌گونه که در آیه ۱۶۱ سوره بقره آمده است: «إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ کُفَّارٌ أُولئِکَ عَلَیْهِمْ لَعْنَهُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَهِ وَ النَّاسِ أَجْمَعینَ» همانا کسانى که کافر شده و در حال کفر مردند لعنت خدا و ملائکه و همه مردم شامل حال ایشان است‏.

     به این ترتیب؛ لعن ظالمین در ادیان الهی و به‌خصوص در دین اسلام، نوعی روشنگری و روش بازدارنده است که افراد و همه ظالمین در همه اعصار را شامل می‌شود و شعار مرگ بر آمریکا، مرگ بر استکبار و امثال آن، شعارهای مشابهی است که مردم را به برائت از ظالمان و ستمگران زمانه و دوری از زشتی و پلیدی دعوت می‌نماید.

احمدرضا هدایتی

کارشناس ارشد مدیریت

۴/۸/۹۶

شما همچنین می توانید ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.