اگر با تأمل بیشتر و نگاهی دقیقتر به فرآیند نامگذاری سال های پس از جنگ تحمیلی بنگریم، به نکات جالبی بر خواهیم خورد که همگی حکایت از عمق نگاه استراتژیک و آینده نگرانه رهبر معظم انقلاب اسلامی (دامه برکاته) داشته و نقشه راهی را به تصویر می کشد که بیانگر حرکت اصولی کشور در مسیر دستیابی به آرمان های انقلاب اسلامی است.
این نامگذاری ها متناسب با شرایط و نیاز کشور و در چارچوب گام هایی کاملا هدفمند، پیوسته و برنامه ریزی شده و با تاکید بر ضرورت تحکیم پایه های انقلاب، در قالب شعارهای مختلف آغاز و با طرح موضوعات استراتژیک گوناگون مانند؛ ضرورت توسعه علمی و اقتصادی تداوم یافت و هم اینک در ادامه سال جهاد اقتصادی و سال تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی، وارد مرحله ای جدید تحت عنوان سال حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی شده است.
از آنجا که سرعت بخشیدن به تکامل این فرآیند، علاوه بر ضرورت نگهداری و ایجاد و حفظ بهترین شرایط برای قطعاتی که قبلا در اختیار ما قرار گرفته، مستلزم برداشتن گام های بعدی است، لذا همانگونه که مقام معظم رهبری (دامه برکاته) نیز در پیام نوروزی و سخنرانی اول فروردین سال 92 اشاره کردند؛ عنوان اعلام شده در هر سال به مفهوم چشم پوشی از شعائر سنوات گذشته نیست، بلکه در واقع قطعه ای دیگر از پازلی است که با طرح شعار جدید، سیر تکمیل و تعالی خود را طی می نماید و این نکته ای است که توجه به آن از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و به هیچ وجه نباید مورد غفلت مسئولین کشور قرار گیرد.
همانگونه که اشاره شد، شعار هر سال در جستجوی هدفی است که با به هم پیوستن مجموعه این اهداف، تحقق تدریجی هدف نهایی انقلاب اسلامی ممکن و میسر می گردد و چنانچه قرار باشد این عناوین با سرعت و شتاب لازم به مرحله اجرا برسند، اولا باید درکی مشترک و درست از مفهوم مورد نظر در سطح جامعه و به خصوص برای مجریان و متولیان ذیربط و ذینفع ایجاد و سپس تمام مقدمات و ساز و کارهای مورد نیاز برای اجرای آن به شکل کاملا منطقی و حسابشده فراهم گردد و ثالثا هر کس نقش خود در تحقق این شعارها را به درستی ایفا نماید، بنابراین قبل از پرداختن به این موضوع لازم است تا ابتدا مفهوم و معنای حماسه مورد بررسی قرار گیرد.
سایت تبیان به نقل از کتاب حماسه و عرفان حضرت آیت الله جوادی آملی، معناي «حماسه» و «حماسي» را چنین بیان می کند:
« حماسه واژه اي عربي است كه به معناي شدّت، صلابت، شجاعت، دلاوري، زنده دل و با نشاط بودن، غيرت به خرج دادن و دليري مي آيـــد. بر اين اساس نوعي از شعر را نيز شعر حماسي ناميده اند و آن، شعري است كه در وصف پهلوانان و داستان هايي از نبردها و دلاوري ها و سلحشوري هاي قومي و نژادي به نظم درآمده باشد، مانند شاهنامه فردوسي و گوينده چنين شعري را حماسه سرا مي نامند (فرهنگ عميد).
بدين ترتيب نظم يا نثر حماسي آن است كه قدرت ايجاد هيجان، ايستادگي، مقاومت و دفاع از يك آرمان در روح خواننده و شنونده دارد. شخصيت حماسي كسي است كه از چنين روحيه اي برخوردار است و احياناً مي تواند با حركت و تلاش ويژه خود، اين روحيه را در ديگران ايجاد كند و يا آنان را از حالت خمود و مردگي درآورد و زنده گرداند.
حماسه ها به لحاظ اهداف و آرمان هايي كه دارند گاهي مقدس هستند و گاهي نامقدس. حماسه مقدس آن است كه به عدالت، حقيقت، انسانيت و كمال جامعه بشري مي انديشد و محدود به خواسته ها و خواهش هاي نفساني شخص حماسه ساز يا گروه و جمع خاص وابسته به او نمي شود.
اما آرمانِ حماسه نامقدسْ كشور گشايي، دنياطلبي، رسيدن به حُطام پَست مادي، به دست آوردن قدرت ظاهري و خلاصه، اشباع روحيه درنده خويي و ارضاي خوي جاه طلبي شخص حماسه ساز است، گرچه اجمالاً منفعتي براي ديگران هم دارد. ولي در انديشه اصلاح نسل بشر و جامعه انساني نيست.
هر كس بر اساس تعلّقي كه به شخصيتي حماسي دارد، تحت تأثير شخصيت و حماسه او قرار مي گيرد، ولي بعضي از شخصيت هاي حماسي به خاطر همان آرمان مقدسي كه دارند، همگان را تحت تأثير قرار مي دهند.»
همانگونه که مشهود است، در این تعریف؛ علاوه بر مفاهیم لغوی، آرمانگرایی، هدفمندی، عدالت، حقيقت، انسانيت و كمال جامعه بشري و همچنین تقدس، مقاومت، دفاع، تاثیر گذاری و تاثیرپدیری، سایر کلید واژه هایی هستد که مفهوم حماسه و کار حماسی در مسیر تعالی همه جانبه کشور را تبیین می کنند، اما برای درک بهتر مطلب، لازم است، مروری مجدد داشته باشیم به تفسیر و تشریح این شعار در پیام نوروزی و سخنرانی اول فروردین سال 1392 مقام معظم رهبری در مشهد مقدس.
ایشان در این بیانات با نگاهی جامع و قضاوتی عادلانه، ضمن اشاره به استمرار عناد دشمن در برابر انقلاب اسلامی و همچنین ناکامی ها و کاستی های سنوات گذشته و در عین حال، بیان ضرورت اجتناب از نگاه تک بعدی و منفی به وضعیت کشور و جامعه، بر نکاتی تاکید داشتند، که هر یک جلوه ای متفاوت از مفهوم حماسه را بیان می نماید، به عنوان مثال: با عنایت به رهنمودهای معظم له، نکات ذیل را می توان در ردیف مهمترین موضوعات قابل اجرا در این راستا به شمار آورد.
مهمترین موضوعات و مسائل جامعه در مسیر رشد و تعالی همه جانبه کشور:
1- البته اقتصاد مسئلهی مهمی است كه بنده در اين چند سال پیدرپی بر روی آن تكيه كردهام، اما تنها مسئله هم مسئلهی اقتصاد نيست.
2- امنيت كشور مهم است.
3- سلامت مردم مهم است.
4- پيشرفتهای علمی مهم است و اساس كار و زيربنای كار است ـ كه اگر چنانچه در كشور علم پيشرفت كند، همهی كارهای بعدی آسان خواهد شد.
5- استقلال و عزت ملی برای كشور مهم است.
6- زيردست نبودن يك ملت و ارباب نداشتن يك ملت مهم است.
7- نفوذ و اقتدار منطقهای يك ملت و يك كشور پشتوانهی استقلال و امنيت كشور است و مهم است.
8- كار بزرگ سال ۹۲، انتخابات ریاست جمهوری است.
الزامات و نیازمندی های حماسه سیاسی و اقتصادی:
با استناد به فرمایشات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، موارد ذیل را می توان به عنوان برخی از اقتضائات و الزامات انجام کار حماسی مورد توجه قرار داد.
1- ضرورت توجه و برخورداری رئیسجمهور آینده از امتیازاتی كه امروز وجود دارد.
2- ضرورت اجتناب از ضعفهائی كه وجود دارد.
3- رئیسجمهورِ هر دورهای باید امتیازات كسبی و ممكنالحصول رئیسجمهور قبلی را داشته باشد، ضعفهای او را نداشته باشد.
4- برای کسب موفقیت بیشتر، مردم باید در انتخابات آتی حضور گسترده و فعال داشته باشند.
5- اقتصاد بايد مقاوم باشد؛ بايد بتواند در مقابل آنچه كه ممكن است در معرض توطئهی دشمن قرار بگيرد، مقاومت كند … اين يكی از اقتضائات «اقتصاد مقاومتی» است كه ما مطرح كرديم.
6- برای همهی مسائل اساسی كشور و همهی نيازهای كشور بايد برنامه وجود داشته باشد.
7- حضور مردم باید به شکل جهادی باشد.
8- باید با همت بلند و نگاه امیدوارانه وارد شد.
9- باید با دل پر امید و پر نشاط وارد میدانها شد.
وظیفه مردم و مسئولین در سال حماسه سیاسی و اقتصادی:
بدیهی است که شکل گیری این حماسه مشروط به هماهنگی وهمکاری متقابل آحاد اقشار مردم و بخش های مختلف دولت است و لذا ایشان وظایف مخاطبین در سال حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی را به این شکل بیان می کنند.
1- دولت ها، صنعتگران، كشاورزان، سرمايهداران و كارآفرينان، پژوهشگران علمی، طراحان علمی و صنعتی همه موظفند به اين وظيفهی اخلاقيِ بزرگ، به اين وظيفهی عاقلانه، كه پيش از نياز، خودشان را آماده كنند و يك قدم جلوتر از نقشهی دشمن حركت كنند.
2- مديران اقتصادی، استادان دانشگاه، انجمن های علمی، پارك های علمی و فنّاوری، همهی اينها بايد پيشدستی را در كار علــمی وجههی همت خودشان قرار دهند؛ مقالهی علمی مي نويسند، در اين جهت باشد؛ پژوهش علمی مي كنند، در اين جهت باشد؛ كار صنعتی مي كنند، كار فنی مي كنند، كار علمی مي كنند، همه در اين جهت باشد.
3- مديران دولتی، مديران دانشگاهها، مديران علمی، آحاد ملت در اين جهت حركت كنند.
4- وظيفهی همهی ما اين است كه سعی كنيم كشور را مستحكم، غير قابل نفوذ، غير قابل تأثير از سوی دشمن، حفظ كنيم و نگه داريم.
در پایان می توان چنین استنباط نمود که مقام معظم رهبری (دامه برکاته) با توجه به مجموع نکات فوق است که فرمودند: با این نگاه، سال ۹۲ را به عنوان «سال حماسهی سیاسی و حماسهی اقتصادی» نامگذاری میكنیم و امیدواریم به فضل پروردگار، حماسهی اقتصادی و حماسهی سیاسی در این سال به دست مردم عزیزمان و مسئولان دلسوز كشور تحقق پیدا كند.
توضیج: در رابطه با شعارهای سنوات قبل نیز، مقالات متعددی در این سایت ارائه شده است.
احمدرضا هدایتی
8/1/92
سلام، در مقاله سال قبل در مورد شعار سال پیشنهادات خوبی داده بودید که مورد استفاده قرار گرفت، لطفا برای امسال هم پیشنهادات کاربردی بدهید.
باتشکر: محمدی