نقش رسانه ملی در پویایی جامعه

     بی شک صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران می تواند در ابعاد مختلف فرهنگی، اعتقادی، آموزشی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و سایر عرصه ها، نقش مهمی را در پویایی جامعه بر عهده داشته باشد، اما آیا رسانه ملی تا به حال توانسته است، این نقش را به درستی ایفا نماید؟

     در پاسخ به این سوال باید گفت که صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران از بدو انقلاب اسلامی و بخصوص طی سال های اخیر، از رشد کمی مطلوبی برخوردار بوده و با توسعه سخت افزاری و ایجاد شبکه های مختلف رادیویی و تلویزیونی و بعضا تهیه و تولید تعدادی فیلم فاخر تراز انقلاب اسلامی، توانسته نظر بخش قابل توجهی از مخاطبین را به سوی خود جلب نماید، اما به رغم تمام تلاش های صورت گرفته، به نظر می رسد، تا تحقق کاملِ رسالت واقعی رسانه ملی (به عنوان یک دانشگاه فراگیر و سراسری)، فاصله بسیاری وجود دارد.

     دلیل این مدعا را می توان در برخورد نسبتا منفعلانه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با رسانه های خارجی (ماهواره ها) که دلیل عمده توسعه و گسترش شبکه های رادیویی و تلویزیونی ایران محسوب می شوند جستجو کرد، این مفهوم بدان معنا است که رسانه ملی به جای آنکه سازندگی همه جانبه کشور در ابعاد مختلف و صدور دستاوردهای انقلاب اسلامی در یک موقعیت برتری ساز را هدف قرار دهد، با اتخاذ یک سیاست کاملا منفعلانه، بیش از هرچیز به دنبال آن بوده تا از طریق متنوع سازی کمی شبکه ها و برنامه های رادیویی و تلویزیونی، از جلب مخاطب به سوی رسانه های بیگانه جلوگیری نماید.

     اگرچه ماهیت هدف فعلی نیز قابل تقدیر و ستودنی است، اما ترویج روزافزون فرهنگ استفاده از آنتن های ماهواره ای در نقاط مختلف کشور (حتی روستاها) نشان می دهد که جهت گیری کلی کار، تنها نوعی باج دادن در جهت جلب رضایت کسانی است که در هر حال برنامه های رسانه ملی نمی تواند، خواسته های عمدتا نفسانی آنها را ارضاء نماید، چرا که بخش عمده افراد مورد اشاره، همچنان به رفتار سخیف خود در استفاده از برنامه های فاسد، غیر اخلاقی و ضد ارزشی رسانه های بیگانه ادامه می دهند و در این میان تنها کسانی زیان خواهند دید، که باید صبورانه تن به دیدن و شنیدن برنامه هایی بدهند که به خاطر یک اقلیت معلوم الحال، به آنان تحمیل شده و چه بسا تغییر رفتار سایر طیف های جامعه را نیز در پی داشته است.

     به این ترتیب رسانه ملی به بهانه مبارزه با برنامه های ماهواره ای، به جای آنکه تلاش نماید تا با اتخاذ موضع برتر و ارائه یک سری برنامه های هدفمند، منطقی، متعادل، فراگیر و جذاب، انحرافات مطرح در بینش و نگاه افراد مذکور را اصلاح نماید، با انتخاب گزینه بد، (بین وضعیت بد و بدتر)، با آنان همراهی نموده است.

    به عبارت دیگر شبکه ها و برنامه های فعلی رسانه ملی که اکثرا ماهیت سرگرمی، تفریحی و بعضا، اطلاع رسانی دارند، نتوانسته اند در حد مطلوب و مورد انتظار جامعه، رسالت رسانه ملی در مسیر رشد و تعالی و سازندگی همه جانبه کشور را محقق سازند، از همین رو شایسته است تا مسئولین محترمِ این نهاد اثر گذار و ارزشی، با اتخاذ تصمیمات جدید، توسعه کیفی را نیز، بیش از پیش مورد توجه قرار داده و با اجتناب از ادامه گسترش شبکه ها و برنامه های سرگرم کننده، ایجاد شبکه های تخصصی کارآفرین مانند؛ شبکه تلویزیونی کشاورزی (رویش)، شبکه صنعت و شبکه نخبگان یا شبکه های بصیرت آفرین مانند؛ شبکه معارف و شبکه گفتگو، ایجاد شبکه های کاربردی تر را، جایگزین رویکرد فعلی (ایجاد شبکه های سرگرمی) نمایند.

     لازم به یادآوری است که ایجاد شبکه تلویزیونی کشاورزی که طی سال های اخیر در یکی از کشورهای همسایه راه اندازی شده است، تاثیرات قابل ملاحضه ای در توسعه و پیشرفت کشاورزی این کشور داشته است، همچنین تمرکز گفتگوهای سیاسی و اعتقادی در شبکه ای خاص تحت عنوان شبکه بصیرت، گفتگو یا معارف نیز می تواند، ضمن جلب رضایت کامل علاقمندان به اینگونه برنامه ها، از کارآیی بیشتری برخوردار باشد.

توضیح: دراین رابطه چندین پیشنهاد و مقاله ی دیگر نیز در سایت ارائه شده است.

                                                                                                          احمدرضا هدایتی

                                                                                                            ۱۵/۱۲/۹۱

شما همچنین می توانید ...

٪ پاسخ

  1. هادی گفت:

    به نظر من بزرگترین دلیلی که باعث رو آوردن مخاطبان ایرانی به شبکه های ماهواره ای فارسی زبان شده رویکرد یکجانبه گرایانه صدا و سیما در مواجه با مسایل مختلف جهانی است. رویکردی که نه تنها تاب شنیدن صدای مخالف را ندارد بلکه اخبار مختلف جهان را به سلیقه خود و در جهت اهداف از پیش تعیین شده به مخاطب القاء می کند (به طور مثال مسئله سوریه). به هر حال به نظر می رسد تا زمانی که تمامی عقاید و مکاتب فکری اجازه ورود به صدا و سیما را پیدا نکنند نمی توان به جذب مخاطب بیشتر از طرف رسانه ملی دل بست. به هر حال امیدوارم مسئولین رسانه ملی روزی متوجه این واقعیت گردند که در دنیای ارتباطات تنها راه برای جذب مخاطب بیشتر توسط یک رسانه ارائه اخبار کامل تز حوادث روز به صورت بی طرفانه و غیر گزینشی است چیزی که در صدا و سیمای ایران به طور کلی رنگ باخته است.

    • admin گفت:

      آقا هادی عزیز سلام:
      ممکن است بخشی از فرمایش شما صحیح باشد، اما خوب است که بدانید اولا در هیچ کجای جهان هیچ انسان عاقلی و هیچ نظام و کشوری، منافع خود را فدای سیاست و انتظارات غیر معمول نمی کند و نقاط ضعف و آسیب پذیری های خود را رسانه ای نمی نماید و این مفهوم الزاما به معنای دروغ گفتن نیست، بلکه می تواند به معنای اجتناب از گفتن بخشی از واقعیات باشد و این رفتار با متوسل شدن به انتشار اخبار دروغ که در رسانه های خارجی متداول می باشد متفاوت است، ضمن اینکه با توجه به ضرورت رعایت مصالح و اهمیت حفظ اسرار مسلمین، در اسلام فقط در سه مورد از جمله در مواجهه با دشمن، متوسل شدن به دروغ مجاز شمرده شده است. ثانیا با مراجعه به ایرانیان ساکن خارج کشور می توانید به عمق خبرسازی های کذب رسانه های بیگانه در مورد ایران پی ببرید، در هر حال حتما شما هم قبول دارید که مردم به امید نیاز دارند، اما ضمن آن نباید از مشکلات دیگر هم کیشان خود غافل باشند و باید زیرکانه همه منافع جامعه را در نظر گرفته و عاقلانه به تمام جوانب کار اطلاع رسانی بیندیشند.
      یا علی

  2. ناشناس گفت:

    توجه شما را به گزیده سرفصل خبرها در سال ۹۱ جلب می کنم:
    جنگ و کشت و کشتار در سوریه
    انفجار و کشت و کشتار در عراق
    حمله به تظاهرات مسالمت آمیز و کشت و کشتار مردم در بحرین
    حمله به شیعیان و کشت و کشتار در پاکستان
    نسل کشی و کشت و کشتار مسلمانان میانمار
    انقلاب صد و یکم در میدان التحریر قاهره
    بحران و بدبختی و فلاکت در اروپا
    بحران و بدبختی و فلاکت در آمریکا
    تجاوز به زنان در آمریکا
    بحران مالی همه دنیا به جز ایران
    شکوفایی صد در صد صنعت ایران
    سقوط بورس در آلمان و فرانسه و آمریکا و ۲۰۰ کشور به جز ایران
    ترکیدن حباب سکه
    ترکیدن حباب دلار
    ترکیدن یه عالمه حباب
    کاهش شدید قیمت خودرو
    و …
    خداییش من یکی دیگه اعصابم نمی کشه !!!

    • admin گفت:

      ناشناس گرامی سلام:
      از نظر بنده هم نحوه اطلاع رسانی در مورد کاهش قیمت خودرو و به قول شما، ترکیدن انواع حبابهای اقتصادی و امثال آن غیر اصولی و تا حدودی به شکل عوام فریبانه صورت گرفته، اما در عین حال نباید به همه واقعیتها با نظر بدبینانه، منفی و مایوسانه، نگاه کرد، لذا نه تنها به عنوان یک مسلمان بلکه به عنوان یک انسان اولا باید، مشکل سایر انسانها را مشکل خود بدانیم، ثانیا به یاد داشته باشیم که استقلال و آزادی هزینه دارد و باور کنیم که به راستی دشمن از تمام امکانات خود بر علیه این رویکرد اصولی استفاده می کند و ما نیز حق داریم که از تمام ظرفیتهای خود در این نبرد نا برابر استفاده نماییم، ثالثا مثبت و منفی را در کنار هم ببینیم، رابعا ببینیم که رسانه های خارجی چه اراجیفی را در مورد ایران و مردم ایران به خورد مردم جهان می دهند و در مجموع، حوادث و رخدادها را با در نظر گرفتن مصالح جامعه و کشور و با نگاهی دقیق و همه جانبه مورد نقد و بررسی قرار دهیم.
      در هر حال برای شما آرزوی توفیق دارم-یا علی

  3. آشنا گفت:

    بعد از انتخابات، برنامه دیروز امروز فردا داشت یه کارهایی می کرد. مباحث جالبی بود و تعدادی موافق و مخالف در مورد مسایل سیاسی روز کشور نظراتشونو ارائه می دادن. ناگهان ورق برگشت و برنامه همون روال قدیمشو ادامه داد با این تفاوت که همه مهمانان برنامه همش با هم موافق بودند. اصلا مخالفتی نبود که بخوان درباره اش با هم بحث کنند.
    چرا قبول نمی کنیم که شبکه هایی مثل BBC و VOA از همین ناشی بازی ما دارن سوء استفاده می کنن. بابا تو رسانه ای که همه چی آرومه مخاطب باید چه جذابیتی پیدا کنه !!! یه خورده انصاف

    • admin گفت:

      آشنای گرامی سلام:
      بنده هم موافقم که این برنامه با حضور موافق و مخالف جذابتر است، اما از برخی منابع موثق شنیده ام که در حال حاضر، برخی افراد تن به حضور در این مناظره ها نمی دهند و لذا صدا و سیما صرفا برای حغظ برنامه به این شکل عمل می کند. وگرنه همه قبول دارند که مناظره معقول و منصفانه که در آن مصالح جامعه و کشور رعایت شود، می تواند در بیان انتظارات مردم و شناسایی و رفع مشکلات کشور بسیار مفید و موثر باشد.
      موففق باشید- یا علی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.