سالهاست كه اصطلاحاتي مانند؛ توسعه يافته، در حال توسعه، عقب مانده يا جهان سوم در دنياي سياست مطرح است و هر يك از كشورها متناسب با شرايط خود، در يكي از اين دسته بنديها قرار گرفتهاند و كشور ايران عليرغم تاريخي بسيار كهن و وجود دانشمندان بزرگي مانند؛ ابنسينا، رازي، ابوريحان بيروني و بسياري از ديگر دانشمندان، از جمله؛ كشورهايي بهشمار ميرفت كه همواره از آن بهعنوان كشور جهان سومي نام برده ميشد، تا جايي كه تا چند سال قبل از انقلاب شكوهمند اسلامي، نخست وزير يكي از كشورهاي استعمارگر در پاسخ به خواسته افرادي كه خواهان در دست گرفتن مديريت صنعت نفت كشور توسط متخصصين داخلي شده بودند، گفته بود شما از ساخت يك لولهنگ (آفتابه) هم عاجزيد چه برسد به به اداره صنعت نفت كشور.
صرفنظر از اينكه بكار بردن اين واژه ها در مورد هر كشور چقدر با واقعيت منطبق است و اصولاً فلسفه اين دستهبندي چيست و يا اينكه ريشه عقبماندگي كشورها را ميبايست در چه عواملي جستجو كرد، بايد اين نكته را مورد توجه قرار دهيم كه دولتها و ملتها ميتوانند در تعامل با يكديگر نقش بسيار مهمي را در پيمودن مسير توسعه ايفا نمايند و به هر ميزان اين تعامل از انسجام، وحدت، همكاري و هماهنگي بيشتري بهرهمند باشد، حركت در اين مسير از سرعت بيشتري برخوردار خواهد بود .
جمهوري اسلامي ايران نيز از معدود كشورهايي است كه ميتوان اظهار نمود از اين جهت در مطلوبترين وضعيت قرار داشته و دولت اسلامي در تعامل با ملت از بيشترين حمايت و همكاري مردمي برخوردار است و اين موضوع نهتنها در تقويت و توسعه امنيت پايدار در برابر تهديدات، خارجي نقش اساسي ايفا نموده، بلكه شرايط لازم را براي تسريع در روند توسعه همهجانبه كشور نيز فراهم نموده است .
البته اين تفاهم و همكاري بدان معنا نيست كه سيستم اداره كشور عاري از هر گونه عيب و نقص است، بلكه درپاره اي از موارد وجود نابسامانيها و ناهنجاريهاي موجود مانند: فساد اداري، تورم و ضعف در نظارتها چنان رخ مينمايند كه گاهي تمام پيشرفتهاي حاصله طي اين سالها را بهطور كامل تحت الشعاع قرار ميدهد، اما در عين حال بايد توجه داشته باشيم كه اولا بسياري از مشكلات مانند: بيكاري و گراني و تورم از معضلاتي محسوب ميشوند كه بهخصوص در يكي دو سال اخير اكثر كشورهاي جهان و حتي كشورهاي اروپايي را با نرخي بين 12 تا 22 درصد تحت تاثير خود قرار داده و ثانيا تشديد بخش قابل توجهي از نابسامانيهاي مورد اشاره، كه در ساير كشورها نيز به همين شكل يا به نوع ديگر وجود دارد، ناشي از اعمال فشارهاي ظالمانه، از سوي بيگانگان و همچنين عملكرد و رفتار و نيز همراهي خواسته يا ناخواسته برخي از ما با خواسته هاي شيطاني دشمنان اين مرز و بوم است .
در هر حال اين مولفه بسيار مهم، يعني حضور و تعامل مردم كه در پشتيباني از نظام، نقش اساسي را برعهده دارد، در كنار ساير شاخصهها در قالب، عوامل مادي و معنوي ديگري مانند: عوامل اقتصادي، علمي، سرزميني، فرهنگي، سياسي، حكومتي، فرامرزي و فضايي نيز وجود دارند كه در مجموع از آنها بهعنوان قدرت ملي نامبرده مي شود.
نتايج يك بررسي علمي كه با مبنا قرار دادن 87 پارامتر علمي و عمدتا بر اساس گزارش نهادهاي بينالمللي در سالهاي 2003 تا 2005 ميلادي توسط دو تن از محققين كشورمان با مقايسه 139 كشور جهان انجام شده است، نشان ميدهد كه جمهوري اسلامي ايران تا آن تاريخ(2003 تا 2005) كه هنوز بخش قابل توجهي از دستاوردهاي جديد كشور، اعلام نشده بود، توانسته است در عامل علمي و فناوري با دوازده متغير، در جايگاه 44 و در بين 23 كشور منطقه شامل؛ كشورهاي خاورميانه، آسياي مركزي و قفقاز، خليج فارس و شبه قاره، جايگاه دوم را بهخود اختصاص دهد. در عامل اقتصادي با يازده متغير، رتبه 37 جهاني و دوم منطقهاي به ايران تعلق داشته است. در عامل اجتماعي با يازده متغير، ايران در رتبه 35 جهاني و سوم منطقه قرار گرفته است. در عامل سرزميني با يازده متغير، ايران در رديف 10 كشور برتر جهان و دومين كشور منطقه ايستاده است. در عامل فرهنگي با هجده متغير، ايران رتبه 26 جهاني و رتبه دوم منطقهاي را از آن خود ساخته است. در عامل سياسي با چهارده متغير، عليرغم تاثير منفي برخي از گزارشات غير واقعي كشورهاي غربي، رتبه 45 جهاني و رتبه اول منطقهاي به ايران اختصاص يافته است. در عامل فرامرزي با سيزده متغير، ايران نتوانسته جايگاهي بيشتر از 63 جهاني و سوم منطقهاي را براي خود كسب كند. در عامل نظامي با سيزده متغير، رتبه 13 جهاني و رتبه سوم منطقه به ايران تعلق دارد. در عامل فضايي با چهار متغير كه عمدتا مربوط به حوزه فعاليتهاي ماهوارهاي و قبل از اقدام دانشمندان ايراني براي پرتاب اولين موشك ماهواره بر و پيوستن به جمع 11 عضو باشگاه فضايي جهان ميباشد، در بين 39 كشور دارنده اين فناوري، در رديف بيست و هفتم قرار گرفته است.
در مجموع عوامل نهگانه مذكور، جمهوري اسلامي ايران توانسته است در آن مقطع از زمان، در بين 139 كشور جهان، رتبه بيستم جهاني و دوم منطقهاي كه رتبههاي نسبتا مناسبي است را بهخود اختصاص دهد، البته همانگونه كه در ادامه مقاله اشاره خواهد شد، بهرغم سنگاندازيهاي بيگانگان، با پيشرفتهاي كسب شده در سالهاي اخير اين جايگاه هم اكنون ارتقاء يافته و از موقعيت بهمراتب بهتري برخوردار شده است.
مقام معظم رهبري (دامه) در مورد نقش دشمن براي جلوگيري از اين روند رو به رشد، بارها جوانان را خطاب قرار داده و در يكي از سخنرانيهايشان فرمودند: «جوانان عزيز ! خودباوري و اعتماد به نفس يك داروي فكري و روحي براي ملت ايران است. مخاطب اصلي و اولي شما جوانان هستيد. آني كه (آن كسي كه) ما به شدت نيازمند اعتماد به نفس او هستيم، قشر جوان ماست. اين قشر بايد توصيه به اعتماد به نفس را درست به گوش بشنود و از اعماق دل بپذيرد و در همه فعاليتهاي خود آن را محور و ملاك عمل قرار بدهد، بيم آن هست كه در عرصه جنگ نرم بين ما و دشمناني كه بسيار اصرار بر ادامه اين نبرد دارند، اين اعتماد به نفس خدشه پيدا كند، تضعيف بشود، متزلزل بشود يا لاقل در حدي كه ملت ما نياز دارد پيش نرود …. ، سه مانع را ممكن است دشمن طراحي كند. يكي پراكندن ياس، يكي منحرف كردن استعدادها و يكي هم برخورد سخت و خشن يعني تحميل تهاجم نظامي. در مورد اين مسئله اول كه پراكندن نوميدي و ياس است، من اصرار دارم شما جوانها بيشتر فكر كنيد، تامل كنيد و نشانه هايش را ببينيد. همين الان دارند اينكار را مي كنند، يك عده اي هم براي آنها و از زبان آنها و از حنجره آنها به نفع آنها حرف مي زنند، ….. .»
در هر صورت اگر قرار باشد با نگاهي منصفانه به دستاوردهاي انقلاب شكوهمند اسلامي از ابتدا تا بحال بنگريم مي توانيم به موضوعات فراواني اشاره نمائيم كه برخي از آنها از جمله موفقيتهايي محسوب ميشود كه سنگ بناي آنها بهطور كامل پس از انقلاب اسلامي بنا شده است و گسترش وتوسعه ساير موارد نيز بهحدي است كه ميزان پيشرفت آن حتي نسبت به تمام پنجاه سال حكومت شاهنشاهي قابل قياس نيست و اين در حالياستكه درآمدهاي نفتي كشور در آن سالها نسبت به جمعيت كشور و بهاي شاخص نفت تا قبل از سال 1386، چند برابر و ضعيت پس از انقلاب بوده و هزينه جنگ نيز به كشور تحميل نشده بود .
در اين راستا عليرغم تمام توطئه هاي خرد و كلاني كه طي عمر پر بركت انقلاب بر عليه نظام نو پاي اسلامي از سوي دشمنان صورت گرفت، با ملاحضه اين دستاوردهاي عظيم كه در ذيل به گوشههايي از آن اشاره خواهدشد، با اتكاء به «اراده و نبوغ ايراني» ، به فرمايش حضرت امام (ره) بايد باور كنيم كه «ما مي توانيم» .
توسعه سياسي:
احترام به حق مردم در ايفاي نقش براي اداره كشور از طريق برگزاري انتخابات مختلف از جمله انتخابات رياست جمهوري ، انتخابات مجلس خبرگان ، انتخابات مجلس شوراي اسلامي و انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و روستا را مي توان مهمترين دستاورد سياسي انقلاب اسلامي در جهت توسعه دمكراسي به معناي واقعي آن دانست ، زيرا اين حق پس از انقلاب اسلامي و براي نخستين بار بود كه به مردم كشور اعطا گرديد ، بطوريكه از ابتداي انقلاب تابحال نزديك به 30 مرحله انتخابات مختلف در كشور برگزار شده است .
حذف نقش استعماري بيگانگان بر كشور، كسب استقلال سياسي و بازيابي و احياء جايگاه ايران بعنوان يكي از قدرتها ي بزرگ و مطرح دنيا و با نقش رهبري جهان اسلام و طرح اسلام سياسي بعنوان گفتمان غالب جهان اسلام، از ديگر از دستاوردهاي انقلاب اسلامي محسوب مي گردد، بطوريكه دوست و دشمن بر نقش تأثير گذار آن بر حفظ صلح و ثبات در منطقه، بلكه جهان معترف بوده و همين مسئله نگراني شديد دشمنان اسلام را به همراه داشته است .
الگو پذيري ملت مظلوم و ستم ديده بسياري از كشورهاي جهان مانند لبنان ، فلسطين و عراق و برخي از دولتهاي اسلامي و حتي غير اسلامي و همچنين حمايتهاي جهاني محسوس و نا محسوس از جمهوري اسلامي ايران بعنوان كشوري عدالت خواه و صلح طلب، باعث گرديده تا هر نوع تصميم گيري براي مقابله رو در رو با كشور ايران در بين دولتمردان كشورهاي سلطهجو به چالشي جدي و چند جانبه تبديل شده و عقيم بماند و اين نكته نيز بيانگر قدرت بالاي انقلاب اسلامي در بازدارندگي است .
افزايش تعداد احزاب و گروههاي سياسي و افزايش بي سابقه نشريات وابسته به آنها نيز همگي در برگيرنده توسعه يافتگي سياسي و در برگيرنده مفهوم آزادي بيان و قلم به معناي واقعي آن مي باشد .
در اين رابطه ( توسعه سياسي ) سرعت و كثرت توسعه بحدي بوده كه حتي در كشورهاي مدعي آزادي نيز نمي توان مصداق مشابه اي را جستجو نمود و همين مسئله اين ترديد را ايجاد كرده كه شايد در اين زمينه افراطي صورت گرفته و انقلاب اسلامي ناخواسته در مسير نقشه اي قرار گرفته است كه ديگران برايش ترسيم كرده اند، زيرا بديهي است كه هميشه تنوع و تعداد احزاب و گروهها نمي تواند مفهوم توسعه و پيشرفت را به همراه داشته باشد، بلكه گاهي اين تشدد و كثرت مي تواند زمينه هاي بروز و تشديد درگيريها و جنگهاي داخلي را به همراه داشته باشد. بههر حال توسعه در اين رابطه به حدي بوده كه از دو يا سه حزب سياسي قبل از انقلاب، تا سال 1381 تعداد احزاب به بيش از 223 حزب و گروه سياسي و بيش از 150 گروه غير سياسي (NGO) داراي مجوز و دهها و بلكه صدها گروه و حزب غير رسمي رسيده و تعداد نشريات از چند نشريه انگشت شمار در قبل از انقلاب به بيش از دهها نشريه (روزنامه ) در بعد از انقلاب اسلامي برسد .
توسعه علمي:
يكي از افتخارات غرور آفرين جمهوري اسلامي ايران، رشد روز افزون و حضور فعال كشور در عرصه هاي علمي است، بطوريكه هم اكنون دانشمندان و پژوهشگران ايراني در زمره دانشمندان و پژوهشگران ممتاز جهان قرار گرفته اند ، توسعه در اين زمينه بقدري با سرعت انجام شده است كه اعتبار سالانه علمي و تحقيقاتي كشورمان از محل بودجه عمومي دولت از 13 ميليارد ريال در سال 1357 ، با رشد متوسط سالانه 6/57 درصد به 5/ 1237 ميليارد ريال در سال 1377 رسيده است و نيازهاي علمي كشور در سال 1386 حدود 550 ميليارد تومان برآورد شده بود، .
دستيابي به فن آوري و دانش كامل چرخه سوخت هسته اي وساخت مجتمع عظيم يو سي اف اصفهان، مجتمع غني سازي نطنز، كارخانه آب سنگين اراك و قرار گرفتن در رديف پنج كشور برتر جهان در اين زمينه و همچنين ورود موفقيت آميز و همزمان با ساير كشورهاي پيشرفته به عرصه علوم جديد مانند: ليزر ، بايو و نانو تكنولوژي ( براي تقريب به ذهن بايد يادآوري شود كه قطر اتم محصولات توليد شده از نانو يك هشت هزارم موي انسان است ) ، ميكرو الكترونيك، ورود به علم ژنتيك و توليد اولين گوسفند و موش شبيه سازي شده، دستيابي به دانش فني استفاده از پليمرهاي گياهي در صنايع بسته بندي بعنوان پنجمين كشور پس از آمريكا، آلمان، انگليس و ايتاليا، تنها بخش ناچيزي از افتخارات كسب شده در اين زمينه است.
توسعه چشمگيرسخت افزاري ، نرم افزاري و بهره برداري گسترده از علوم رايانه اي در كشور، طراحي سيستم انتقال همزمان صوت و تصوير در اينترنت و رشد 70 درصدي انجمنهاي علمي،ساخت انواع روبات وكسب موفقيتهاي جهاني در مسابقات روبوتيك و قرار گرفتن ايران در رديف 5 تا 8 كشور برتر روبوكاپ جهان ، كسب موفقيتهاي جهاني در المپيادهاي مختلف علمي از جمله المپيادهاي رياضي، فيزيك، شيمي، كامپيوتر و كسب مقام نخست جهاني در مسابقات علمي و اختراعات در سوئيس، كسب مقام دوم در نمايشگاه بين المللي اختراعات و ابتكارات در مسكو، و همچنين افزايش ثبت اختراعات كه تقريبا بطور كامل پس از انقلاب آغاز و تا سال 1381 به 500 مورد و پس از تاكيدات مكرر مقام معظم رهبري مبني بر ضرورت ايجاد نهضت نرم افزاري و تاكيد مجدد در مرداد ماه سال 1385 براي تهيه نقشه جامع علمي كشور ، طي سالهاي پس از آن با جهشي چشمگير، به حدود 6000 اختراع در سال 1386 رسيده است، بخش ديگري از اين موفقيتها بشمار مي رود.
مجموعه اين موفقيتها سبب شده كه در هر سال ميزان توليد علم در كشور به دو برابر رسيده و در سال 1386 ايران بعنوان كشور پنجم آسيا و اول منطقه در توليد علم و فن آوري بخصوص در رشته هاي رياضي، مكانيك، پليمر، شيمي، مهندسي شيمي، فتاوري نانو و پزشكي و رتبه 12 رياضي،13 كامپيوتر،17 مكانيك، 18 شيمي، 15 نانو در جهان مطرح و بعنوان مركز شبكه نانو تكنولوژي در ميان كشورهاي اسلامي معرفي شود (در رشته نانو ايران از جايگاه اول در منطقه و جهان اسلام و رتبه پنجم در آسيا و رتبه 25 در سطح جهان برخوردار است) .
افزايش بي سابقه ظرفيت دانشگاه ها كه فقط در چند سال اخير بيش از 92% رشد يافته، همراه با رشد قابل توجه هيئتهاي علمي و همچنين افزايش تعداد دانشجويان كه از حدود دويست هزار نفر در قبل از انقلاب به بيش از سه ميليون و سيصد هزار در بعد از انقلاب اسلامي در مقاطع و رشته هاي مختلف رسيده است ( اين مقدار برابر كف آموزش عالي در كشورهاي صنعتي مي باشد يعني 3 هزار دانشجو به ازاي هر يكصد هزار نفر )و علاوه بر آن پذيرش تعداد قابل توجهي دانشجوي خارجي در سيستم آموزشي عالي، نيز از ديگر مصاديق توسعه علمي كشور مي باشد..
ساخت بيش از 30000 مدرسه تنها در 12 سال اول انقلاب به رغم شرايط جنگي و در حاليكه طي پنجاه سال حكومت شاهنشاهي فقط حدود 47000 مدرسه در كشور وجود داشته و افزايش قابل توجه تعداد مدارس براي پاسخگويي به رشد دويست درصدي دانش آموزان در سالهاي پس از آن و مقابله با بيسوادي و ارتقاء سطح سواد از 35% با سواد ابتداي انقلاب به 85% در حال حاضر و كسب جوايز بين المللي در اين زمينه از مهمترين مصاديق توسعه يافتگي در مسير نهضت نرم افزاري به شمار مي رود .
توسعه پزشكي:
پيشرفت در بخش پزشكي نيز بقدري گسترده بوده كه حيرت جهانيان را بر انگيخته و باعث تغييرات اساسي در وضعيت بهداشت و درمان كشور گرديده است، بگونه اي كه بخش درمان نه تنها توانسته تقريبا تمام نيازهاي خود را در زمينه هاي مختلف تامين نمايد، بلكه هم اكنون ايران اسلامي به يك كشور مهم در صدور خدمات و محصولات پزشكي تبديل و بيش از 95% از 4 هزار قلم داروي مصرفي در كشور را در داخل توليد و تنها در سال 1386 بيش از 70 ميليون دلار دارو نيز به خارج از كشور صادر كرده است .
همچنين طي اين مدت دانشمندان كشورمان موفق به ساخت و توليد مواد و داروهايي شده اند كه يا در سطح جهان سابقه قبلي نداشته و يا توليد آنها فقط در انحصار چند كشور خاص بوده است، ساخت اولين داروي ضد ديابت در جهان، توليد اسپرم از مغز قرمز استخوان زنان، ساخت پوست مصنوعي، ساخت داروي كنترل ايدز، ساخت داروي سرطان پوست، درمان ضايعات نخاعي، قلبي، كبدي، عروقي و چشمي با استفاده از سلولهاي بنيادين، طي مراحل نهايي بيش از 30 قلم داروي بيماريهاي صعب العلاج، كار بر روي بيش از 100 پروژه تحقيقاتي نانو تكنولوژي و ساخت قويترين چسب بافتي جهان با تركيبي از فناوري نانو و چسب بافتي هوشمند با عنوان nano give ، ساخت حداقل چهار داروي بيوتكنولوژي ازجمله اريترو پولتين، انهااينتروون، استر پتوكيناز، gcsf و اينترفون بتا در حالي صورت گرفته كه تعداد كل اين داروها درجهان حدود 35 تا 40 مورد بوده و قبل از اين موفقيت، تكنولوژي آن، تنها در اختيار دو كشود قرار داشت، نمونه هاي ديگري از موفقيتهاي كسب شده در اين بخش مي باشد.
همچنين دستيابي به دانش كشت و انجماد سلولهاي بنيادين كه تا كنون فقط در اختيار نه كشور جهان بوده، قرار گرفتن در رديف سه كشور توليد كننده محصولات پزشكي بيو تكنولوژي، قرار گرفتن در رديف كشورهاي برتر پيوند قلب و قرنيه و كليه (قبل از انقلاب در مجموع فقط 50 مورد پيوند كليه در كشور انجام شده و پس از انقلاب به بالغ بر 17000 مورد رسيده است)، كسب تجارب ارزشمند براي مقابله با بيماريهاي ناشي از عوامل شيميائي، از جمله موفقيتهاي بي نظير دانشمندان علوم پزشكي كشور بشمار مي رود.
تغيير وضعيت كشور بعنوان يكي از نقاط نيازمند جذب پزشكان خارجي، كه بيش از 3000 پزشك غير ايراني ( عمدتا هندي و پاكستاني ) در آن مشغول طبابت بودند، به كشور اعزام كننده پزشك به ساير كشورها و همچنين پذيرنده بيماران خارجي در بسياري از بيماريهاي پيچيده، بجاي اعزام بيمار به خارج از كشور، درحالي صورت گرفته كه در سالهاي 1365 تا 1367 بطور ميانگين در هر سال بيش از 11000 بيمار به خارج از كشور اعزام و از اين بابت حدود 600 ميليون دلار هزينه به كشور تحميل مي شده است، در حاليكه در سالهاي اخير اين رغم به حدود 40 نفر كاهش و متقابلا پذيرش و درمان بيماران خارجي، با نسبت قابل توجهي، جايگزين آن گرديده است.
هم اكنون در تمام مراكز استانها يك و بعضا دو و در برخي از شهرستانها يك دانشگاه علوم پزشكي احدث و مشغول فعاليت مي باشند و دهها بيمارستان نيز در ساسر كشور احداث شده است ، بگونه اي كه تنها طي سه سال اخير بيش از 11000 تخت به مجموع امكانات بستري بيمارستاني افزوده شده و بودجه تجهيزات پزشكي نيز در سال87 به رقم 200 ميليون دلار رسيده است، در بخش تربيت نيروي انساني (پزشك) كه قبل از انقلاب كمتر از 15 هزار نفر بوده، در حال حاضر به رقم 130 هزار شماره نظام پزشكي و تعداد اعضاي هيئتهاي علمي دانشگاههاي پزشكي نيز به 11 هزار نفر رسيده است و در حوزه علم پزشكي نيز جمهوري اسلامي ايران با ارائه بيش از دو هزار و پانصد مقاله طي هفت سال گذشته از رتبه بالاي 50 به رتبه 29 جهان در سال 1386 دست يافته است و بودجه پژوهشي دانشگاهها نيز در حد بي سابقه اي رشد يافته است.
امروزه شاخص پوشش واكسيناسيون كودكان زير 5 سال عليه بيماريهاي واگيردار شامل: فلج اطفال، سرخك، سياه سرفه، ديفتري، كزاز، سل و هپاتيت B از حدود 20% در سال 1363 به بيش از 95% در حال حاضر رسيده است، در حاليكه اين شاخص در آمريكا 92% و در انگليس91% و ميانگين آن در كشورهاي منطقه مديترانه شرقي حدود 5/77% است ، ضمن اينكه دو بيماري كزاز نوزادي و سرخك بطور كامل در ايران حذف شده و هم اكنون با خود كفايي در ساخت بسياري از انواع واكسنها مورد اشاره، دانشمندان ايراني، سرگرم ساخت واكسنهاي جديد مانند: واكسن پنوموكوك و واكسن B، واكسن اعتياد و واكسنهاي مطرح در طب كودكان، نظير هموفيليس، آنفولانزاي روتاويروس و حتي واكسن سرطان هستند. است .
بر اساس آمارهاي موجود در وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي، در سال 1356 گزارشهاي مكتوب نشان مي دهد كه حدود 240 نفر مادر به ازاي هر صد هزار زايمان فوت مي كردند و حدود 160 كودك زير 5 سال پيش از رسيدن به اين سن و ساليانه نزديك به 8 تا 9 هزار نفر هم در نوزادي مي مردند و پوشش خدمات بهداشتي در سطح كشور با حدود 20 ميليون نفر جمعيت، كمتر از 30% بوده و بيمارستانها با كارآمدي خاص عمدتا در 40 شهر تجمع داشتند و برخي از مراكز درماني نيز فاقد پزشك بودند و اينك پس از گذشت حدود 30 سال از عمر پر بركت انقلاب شكوهمند اسلامي، وضعيت بگونه اي است كه تعداد مرگ مير مادران به علت عوارض زايمان در سال 1383 به 27 نفر در هر صد هزار كاهش يافته و در سال 1386 به كمتر از 21 نفر و تعداد مرگ و مير كودكان زير 5 سال نيز به كمتر از 40 مورد رسيده است.
در بخش بيمه درماني نيز، افراد تحت پوشش از 10% قبل از انقلاب، به بيش از 95% در سالهاي اخير رسيده و علاوه بر روستائيان، اصناف مختلف مانند: رانندگان، قاليبافان، رانندگان، مسافرين و حتي خدمه مساجد را نيز در بر گرفته است و اينك بيمارستانها ديگر مجاز به دريافت هزينه درمان مجروحين تصادفات نيستند.
توسعه بهداشتي كشور و موفقيت در اولويت پيشگيري بر درمان و در نهايت افزايش اميد به زندگي و كاهش مرگ و مير كودكان زير پنج سال، از بيش 70% در سال 57 به 24% در سال 80 و افزايش نرخ اميد به زندگي با 20 سال افزايش طول عمر، از 53 در سالهاي قبل از انقلاب به 73 سال در حال حاضر، از ديگر دستاوردهاي علمي در شاخه پزشكي محسوب مي شود .
توسعه صنعتي كشور:
رشد صنعت در كشورنيز به حدي سريع بود كه پس از ساخت شهركهاي صنعتي در شهرهاي مختلف، هم اكنون ساخت مجموعهها و شركتهاي صنعتي در روستا ها نيز در دستور كار مسئولين كشور قرار گرفته است و در حال حاضر كمتر شهر بزرگي را مي توان يافت كه از وجود كارخانههاي صنعتي بي بهره باشد .
علاوه بر افزايش تعداد كارخانجات بايد به محصولات متنوعي مانند: انواع لوازم خانگي و صنعتي كه در اين مجموعهها توليد و حتي در بسياري از موارد به خارج از كشور صادر مي شود نيز اشاره نمود ( تنها در 25 سال ابتداي انقلاب، رشد صادرات غير نفتي كشور 60 برابر، يعني 10 برابر ميانگين رشد سالانه ارزش واردات بوده است ).
ساخت هواپيما و بالگرد سبك و نيمه سنگين ( شخصي و عمومي ) مانند هواپيماي مسافربري ايران 140 با كاربري چند منظوره و مطابق با آخرين استانداردهاي روز دنيا كه براي اولين بار در تاريخ كشور رخ داده است، توسعه صنعت كشتي سازي و توليد انواع قايق، افزايش و توسعه كارخانجات خودرو سازي با انواع خودروهاي سبك و سنگين، ساخت و توسعه پالايشگاهها و مراكز پتروشيمي در شهرها مختلف كشور از جمله در اراك، شيراز، شمال، تبريز، بندر عباس، اصفهان و ساير شهرها ( لازم به يادآوري است كه توليد پتروشيمي در كشور در ابتداي انقلاب حدود 2 ميليون تن در سال بوده و در پايان سا 1386 به حدود 23 مليون تن رسيده و براي سال 1387 حدود 35 ميليون تن در سال برآورد شده است) و ساخت حدود 40 كارخانه بزرگ نفت و گاز از ابتداي انقلاب اسلامي تا بحال، ساخت انواع نيروگاههاي بادي، گازي، فسيلي و ساخت اولين نيروگاه هسته اي در بوشهر و اولين نيروگاه انرژيهاي زيرزميني در اردبيل، افزايش و توسعه انواع كارخانجات لوازم خانگي و صنعتي، افزايش قابل توجه توليد فولاد كه پيش بيني مي شود ايران را تا سال 1390 به يكي از كشورهاي مطرح صادر كننده اين محصول تبديل نمايد و دهها مورد مشابه، از ديگر افتخارات صنعتي كشور به شمار مي روند .
علاوه بر اين قرار گرفتن جمهوري اسلامي ايران در رديف چهارمين كشور سازنده سد و ارائه انواع خدمات فني، عمراني و تخصصي در زمينههاي مختلف به ساير كشورها نيز، برگ زرين ديگري است از كتاب پر افتخار انقلاب اسلامي ايران و اين رويكرد ميمون موضوعي است كه شامل ساير بخشهاي كشور از جمله بخش نظامي نيز شده است .
دستاوردهاي نظامي:
ساخت انواع سلاحها و تجهيزات نظامي از جمله ساخت انواع هواپيما و جتهاي آموزشي و جنگنده ماننده (جت جنگنده مافوق صوت آذرخش و صاعقه ) و فراهم نمودن شرايط براي ساخت نسل پنجم هواپيماي صائقه با ويژگي رادار گريزي، ساخت اولين هواپيماي آواكس( راداري )، ساخت جتهاي آموزشي پرستو، درنا، سيمرغ، شفق، تندرو و خود كفايي در ساخت و توليد مدرنترين هواپيماهاي بدون سرنشين با كاربري چند منظوره و ساخت انواع بالگرد از جمله بالگردهاي شاهد، شباويز 2075 و2061 وبالگرد ضد تانك 2091 و كسب فن آوري بومي سازي شده تعمير انواع هواپيماها و بالگردهاي سبك و سنگين پيشرفته، ساخت و پرتاب اولين موشك ماهواره بركشور، ساخت و تعمير انواع زره پوش و تانك و ساخت و تعمير انواع ناوچه و قايقهاي تندرو، قايق پرنده، ساخت و توليد انواع موشكهاي بالستيك و دور برد زمين به زمين مانند انواع موشكهاي شهاب ( ايران در زمينه ساخت موشك فوق دقيق سطح به سطح surface to surface از معدود كشورهاي دارنده اين تكنولوژي بشمار مي رود ) ، موشك زمين به هوا و … موشك كروز، ساخت زير دريايي ، خودكفايي در ساخت انواع تجهيزات، آتشبارها و سلاحهاي سبك، نيمه سنگين و سنگين مانند: انواع خمپاره انداز و توپهاي مدرن و توليد انواع مهمات و توسعه صنايع مخابراتي و ساخت انواع رادار با برد بيش از يكهزار كيلومتر، تقويت و توسعه صنايع اپتيك و صدور برخي از اين محصولات به بيش از 32 كشور جهان و همچنين ساخت موشك ماهواره بر سفير، افتتاح پايگاه پرتاب فضايي و ساخت ايستگاه زميني هدايت و كنترل ماهواره، همراه با اقدام براي ساخت ماهواه اميد كه ايران را بعنوان يازدهمين عضو باشگاه فضايي جهان معرفي نموده است. ( جمهوري اسلامي ايران هم اكنون در فضا يك ماهواره به نام سينا در اختيار دارد كه ساخت روسيه است )، از جمله دستاوردهاي صنايع نظامي محسوب مي شود .
توسعه زير ساختهاي خدماتي اجتماعي:
قبلاً نيز اشاره شد كه بسياري از پيشرفتهاي كشور ، مرهون تلاش دولت و ملت سرافراز ايران اسلامي در سالهاي پس از انقلاب است، بطوريكه پيشرفتهاي مربوط به قبل از انقلاب اسلامي چه از نظرتنوع موضوع و چه از نظر وسعت و گستره عمل بحدي ناچيز بوده كه در قياس با وضعيت فعلي قابل بحث و بررسي نيست، براي مثال فقط از سال 1379 تا بحال 42876 پروژه در سراسر كشور آغاز شده و اين روند طي 2 ت3 سال اخير بتدريج بگونه اي رشد يافته است كه حدود 70% از اين مقدار را در برگرفته است .
ايجاد و توسعه شبكه گاز شهري از مهمترين اين مصاديق است كه فراگير شدن آن تنها در سايه الطاف الهي در نظام مقدس جمهوري محقق شد ، بطوريكه از مجموعه دو شهر برخودار از شبكه گاز شهري با تعداد محدودي انشعاب در قبل از انقلاب اسلامي در حال حاضر اكثر شهرهاي بزرگ و بسياري از شهرهاي كوچك و حتي بسياري از روستاها از اين نعمت الهي برخودار شده اند، بطوريكه هم اكنون 1/87 درصد خانوارهاي شهري داراي گاز شهري هستند .
توسعه شبكه مخابراتي در اقصي نقاط شهري و روستايي كشور و راه اندازي تلفنهاي همراه در كشور با پوشش 918 شهر به بيش از 5 ميليون مشترك از ابتداي سال 1373 تا پايان سال 1383 و افزايش آن به بيش از 23 ميليون مشترك و افزايش تعداد مشتركين تلفني ثابت(خطوط تلفني مشغول به كار) از850800 اشتراك در قبل از انقلاب به 29 ميليون و 681 هزار اشتراك باعث رشد 64 برابري اين اشتراكات نسبت به قبل از انقلاب شده است ، همچنين رشد 367 درصدي ICT و وجود بيش از 3440 دفتر فن آوري اطلاعات در كشور در سال 1386 و همچنين افزايش روستاهاي برخوردار از شبكه مخابراتي از 312 روستا به 52411 روستا در بهمن ماه سال 1386 از ديگر دستاوردهاي اين بخش محسوب مي شوند .
و همچنين خودكفايي 100% در توليد و صادرات برق و گستردگي قابل توجه شبكه برق داخلي و افزايش تعداد مشتركين از000 3399 مورد در ابتداي انقلاب به000 17977 مورد در سال 82 و روستاهاي برخوردار از برق از 4367 روستا به 47359 روستا با 7/5% رشد مصرف سالانه
ساخت و افزايش تعداد سدهاي كشور از 53 مورد در ابتداي انقلاب، به 573 انواع سد عظيم با كاربريهاي چند منظوره تا سال 1386 و همچنين توسعه شبكههاي توزيع آب آشاميدني با افزايش انشعابات از7/3 ميليون رشته (مشترك) در اوايل انقلاب به 3/9 ميليون رشته (مشترك) و تعداد شهرهاي برخوردار از شبكه آب بهداشتي از 45 شهر به 821 شهر و تعداد روستاها از چند صد روستا به 28870 روستا تا پايان همان سال، از مهمترين دستاوردهاي خدماتي نظام اسلامي محسوب مي شود، بطوريكه در بخش آب فقط تا پايان سال 1381 علاوه بر افزايش چندين برابري زمينهاي زير كشت ناشي از توسعه سد سازي و تقويت منابع زيرزميني و آبخيز داري ، بيش از 44 ميليون نفر يعني 66% جمعيت كشور از موهبت استفاده از شبكه لوله كشي آب آشاميدني بهداشي و حدود 10 ميليون نفر يعني حدود 2071000 مشترك(رشته) نيز از سيستم شبكه فاضلاب برخوردارند در حاليكه تعداد شهرهاي برخوردار از سيستم فاضلاب در قبل از انقلاب حدود 15 شهر با 2800مشترك و بعد از انقلاب به 200 شهر با 2071000 مشترك بالغ گرديده است.
ساخت اولين مترو كشور در تهران و توسعه و تعميم آن به ساير شهرهاي بزرگ ، افزايش فرودگاهها و برخوداري تمامي مراكز استانها و بسياري از ديگر شهرهاي بزرگ و كوچك از فرودگاه ، افزايش تعداد بنادر ، ساخت و توسعه پايانه هاي مسافري و باربري در اكثر شهرها ، توسعه بي سابقه ناوگان دريايي از 2217 تن ظرفيت در سال 57 به 17876 تن در سال 81 ، توسعه و گسترش قابل توجه شبكه راه آهن سراسري و شبكه جادههاي كشور ، توسعه صنعت توريسم ، ايجاد و توسعه تعاونيها ، برگزاري انواع نمايشگاههاي بين المللي و فراهم نمودن زمينههاي ارتفاء سطح كيفيت زندگي از ديگر دستاوردهاي قابل توجه نظام مقدس جمهوري اسلامي است .
توسعه اقتصادي:
بخش اقتصادي نيز با افزايش رشد توليد ناخالص ملي از ارتقاء كمي و كيفي قابل توجهي برخوردار بوده است بطوريكه پس از فراغت از جنگ تحميلي و به دنبال حذف يا كاهش هزبنههاي مربوط به آن، نظام اقتصادي كشور از 56/5 درصد رشد اقتصادي در سال 72 به 03/8 در سال 82 دست يافته و به اين ترتيب در رديف 20 كشور برتر جهان قرار گرفته است ، اين روند، افزايش قابل توجه ذخيره ارزي را نيز به همراه داشته است . همچنين درآمد سرانه به قيمت ثابت نيز از 7/4 ميليون ريال در سال 72 به 5/6 ميليون ريال در سال 82 رسيده است، به اين ترتيب با مجموعه اقدامات زيربنايي انجام شده طي سالهاي انقلاب درآمد سرانه كشور فقط طي ده سال مذكور ده برابر شده است .
ايجاد و توسعه بازارهاي بورس و مناطق آزاد تجاري و افزايش صادرات غير نفتي اعم از سنتي، كشاورزي، صنعتي و معدني كه در سال 81 بترتيب چهار ميليارد و 608 ميليون دلار، يك ميليارد و 736 ميليون دلار، دو ميلياردو 212 ميليون دلار و 661 ميليون دلار بوده ، مؤيد رشد مناسب در اين زمينه ميباشد .
وزارت بازرگاني اين ميزان صاذرات را در مقايسه با سال 57 بترتيب 5/7 و 7/3 و 5/12 و 60 برابر افزايش اعلام كرده است كه البته بايد به اين ميزان، رشد قابل توجه سالهاي اخير و همچنين صادرات برق و گاز را نيز اضافه نمود ، به اين ترتيب ميانگين رشد سالانه ارزش صادرات كالاهاي غير نفتي در سالهاي 55 تا 81 ده برابر ميانگين رشد سالانه ارزش واردات كالا به كشور اعلام شده است. همچنين در اين رابطه بايد به افزايش ميزان درخواست سرمايه گذاري خارجي كه در سالجاري به 5 ميليارد دلار رسيده و حاكي از شرايط خوب اقتصادي و امنيت سرمايه گذاري در كشور است نيز اشاره نمود.
با افزايش حدود 4 برابري جمعيت كشور و افزايش سرمايه گذاريها در بخش مسكن، بطور متوسط سالانه 390 هزار واحد مسكوني در شهرها و 185 هزار واحد مسكوني در روستاها ساخته شده و هم اكنون 17 ميليون و 500 هزار خانوار ايراني در 16 ميليون و يكصد هزار واحد مسكوني موجود در كشور ساكن هستند و تراكم خانوار نيز از كاهش قابل ملاحضه اي در حد 16/1 برخوردار شده است.
بنا بر گزارش بانك مركزي، در سال 1376 حدود 1/16 درصد خانواده هاي شهري اتومبيل شخصي داشتند كه اين مقدار طي 10 سال اخير به 31% افزايش يافته است، همچنين 3/20 درصد داراي كامپيوتر، 1/89 درصد داراي يخچال و 4/29 درصد داراي تلفن همراه هستند.
در زمينه اشتغال اگرچه كشور با افزايش حدود چهار برابري جمعيت مواجه بوده، اما در سالهاي اخير، با توسعه صنايع، بخش قابل توجهي از مشكل اشتغال بر طرف شده است، ضمن اينكه دستمزد كارگران شاغل در بخش صنايع نيز نسبت به قبل از انقلاب از رشد بي سابقه اي برخوردار شده است.
بر اساس گزارش موسسه بيزينس مانيتور در سالجاري ميلادي، ايران از لحاظ فضاي اقتصادي بلند مدت با هفت پله صعود به مكان شصتم جهان و جايگاه نهم خاورميانه صعود كرده است، همچنين علي رغم تحريمهاي تحميل شده بر عليه جمهوري اسلامي ايران، مجموع سرمايه گذاريه مصوب درسال 1385 در قالب 80 طرح به 10/27 ميليارد دلار رسيد.
توسعه كشاورزي:
توسعه كشاورزي نيز پيوسته يكي از دغدغه هاي اصلي مسئولين جمهوري اسلامي بوده و بويژه حضرت امام (ره) در زمان حياتشان همواره اين نكته را از مهمترين محورهاي توسعه كشور بيان مي كردند ، به همين دليل اين موضوع نيز از نظر مسئولين برنامه ريزي كشور دور نمانده و اگر چه تا رسيدن به وضعيت مطلوب فاصله زيادي وجود دارد اما توسعه در اين زمينه در حدي بوده كه در سال 1386 با توليد 15 ميليون تن پس از سالها، مجدداً در توليد محصول استراتژيك گندم به خود كفايي رسيده و با صدور 400 هزار تن و كسب مقام اول در آسيا، در جمع 11 كشور صادر كننده اين محصول قرار گرفت، اگرچه بعلت خشكساليهاي اخير اين روند فعلا متوقف شد، اما در مجموع با استناد به نتايج كسب شده در زمينه خودكفايي برخي از ديگر محصولات كشاورزي، انتظار مي رود در صورت رفع مشكل كم آبي در كشور، زمينه هاي لازم براي خود كفايي در مورد ساير محصولات كشاورزي مانند برنج و فرآورده گوشتي و دامي مانند: انواع گوشت سفيد و گوشت قرمز نيز بتدريج فرآهم و توسعه پيدا كند .
سازمان جهاني خواروبار (فائو) در گزارش خود در سال گذشته، از افزايش 55 ميليون تني توليد حدود صد رغم از محصولات كشاورزي ايران طي سالهاي پس از انقلاب خبر داد. در اين گزارش با اعلام اينكه محصولات كشاورزي ايران در سال 1987 بيش از 28 ميليون و 800 هزار تن بوده است اين رغم را در پايان سال 1385 بيش از 84 ميليون و 104 هزار تن اعلام كرده است .
بنا بر يافته هاي اين گزارش، حجم توليد محصولات كشاورزي پس از پيروزي انقلاب اسلامي با رشد 192 درصدي مواجه شده است، همين گزارش مي افزايد كه گرسنگي و سوء تغذيه در ايران از 30% جمعيت كشور در سال 1970 به كمتر از 4% جمعيت در سالهاي اخير رسيده و در عين حال درآمد سرانه ايران نسبت به فقيرترين كشور جهان در سال گذشته 30/9 برابر بيشتر بوده است.
نماينده فائو در ايران نيز اعلام نموده كه جمهوري اسلامي ايران دستاوردهاي مهمي در توليد محصولات كشاورزي داشته و مي تواند در توسعه فناوري و انتقال تجربه به ساير كشورها فعاليت نموده و موثر واقع شود. وي در عين حال اين دستاوردها را حاصل اهميت دادن به مراكز آموزشي و تحقيقاتي و انتقال نتايج آن به اين بخش دانسته است.
افزايش سطح زمينهاي زير پوشش آبياري از طريق احداث سدهاي مختلف و توسعه سيستم آبياري قطره اي و باراني، زهكشي كانالهاي آبياري، مكانيزه نمودن كشاورزي، توسعه كشت نيشكر و دانه هاي روغني در جهت نيل به خود كفايي كامل و افزايش قابل توجه سيلوهاي نگهداري گندم نيز از مواردي است كه دربخش كشاورزي به پيشرفتهاي قابل توجهي دست يافته اند و به همين دليل جمهوري اسلامي در سالهاي اخير براي اولين بار موفق به كسب نشان ملي و منطقه اي سازمان بهره وري آسيا شده است .
توسعه فرهنگي:
بررسي تنوع و حجم انتشارات در موضوعات مختلف ، توسعه و افزايش چشمگير شبكه هاي تلويزيوني و راديويي جمهوري اسلامي در داخل كشور و آنسوي مرزها ، احداث و توسعه فرهنگسراها و مراكز فرهنگي و هنري ، برگزاري دهها و بلكه صدها نمايشگاه داخلي و بين المللي كتاب ، افزايش ميزان مطالعه در بين مردم ، افزايش كمي و كيفي آثار نمايشي بويژه در بخش فيلم و كسب موفقيتهاي جهاني در اين زمينه و مهمتر از همه ارتقاء بينش و آگاهيهاي فرهنگي در سطح جامعه، از مهمترين گامهاي فرهنگي جمهوري اسلامي به شمار مي روند .
بي شك همانگونه كه اشاره شد كسب اين موفقيتها پس از عنايت الهي، مرهون خون شهدا و ايفاي نقش تمامي آحاد جامعه اعم از زن و مرد پير و جوان شهري و روستايي در صحنههاي مختلف دفاع از انقلاب و سازندگي كشور قابل جستجو خواهد بود .
و كلام آخر اينكه تداوم اين همه، همچون گذشته تنها و تنها در گرو همدلي، مشاركت عمومي و خلاقيت و نوآوري همراه با حضور فعال آحاد مردم در تمامي عرصه هاي سازندگي و توسعه علمي كشور و خنثي سازي توطئه دشمنان ميسر خواهد بود، دشمناني كه تمام تلاش خود را معطوف مقابله با اين حركت تأثير گذار نموده اند .
توضیح: برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه میتوانید در همین سایت (سایت ره توشه) به مقاله دیگر اینجانب تحت عنوان «انقلاب اسلامی ایران، از دیروز تا امروز» مراجعه فرمایید.
احمدرضا هدايتي
ارديبهشت ماه 1386
منابع مورد استفاده :
============================================================================================
- روزنامه كيهان – شماره 17788 سال82 و شماره 18241 سال 84 و شماره هاي 19015 – 19016 – 19017 – 19020 – 19021 – 19017 – 19024- 19036 – 19041 سال 86 و شماره هاي 19052 – 19053 – 19068 سال 87
- روزنامه جمهوري اسلامي – شماره 7126 سال 82 و شماره هاي 8266 – 8267 سال 86 و شماره هاي 8302 – 8303 – 8305 – 8318 -8322 سال 87
- روزنامه همشهري شماره 3704 سال 84
- روزنامه شما – شماره 412 سال 84
- روزنامه اقتصاد – شماره 3128 سال 84
- دنياي اقتصاد – شماره 679 سال 84
- روزنامه اطلاعات – شماره 24125 سال 86
- هفته نامه صبح صادق – شماره 339
- سايتهاي اينترنتي و روابط عمومي وزارتخانهها و سازمانهاي ذيربط
